Home / ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ  / ΕΙΡΗΝΗ ΒΟΥΡΟΥ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ  / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: ”Διγλωσσία και διαταραχές λόγου”

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: ”Διγλωσσία και διαταραχές λόγου”

ΕΙΡΗΝΗ ΒΟΥΡΟΥ Pg.Dip, MA                                                                                                ΧΑΡΙΝΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ-ΕΙΔ.ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ*                                                                         ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

*[Εκπρόσωπος Δωδεκανήσων & Νήσων Αιγαίου
του ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΑΘΟΛΟΓΩΝ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΣΕΛΛΕ)]

 

 

ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΔΙΚΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΩΝ «ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ»

(ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ 1 – ΚΩΣ & ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ)

 

 

Διγλωσσία και διαταραχές λόγου

 

 

 

 

Τα παιδιά που έχουν κατακτήσει και χρησιμοποιούν δυο γλώσσες, θεωρούνται δίγλωσσα. Η κατάκτηση των δύο γλωσσών γίνεται παράλληλα και αφορά κυρίως την ηλικία που ένα παιδί αναπτύσσει το λόγο του, δηλαδή την ηλικία 0-6 ετών.

 

Τα δίγλωσσα παιδιά προέρχονται στην πλειοψηφία τους από μικτές οικογένειες ή οικογένειες μεταναστών, που για λόγους ένταξης στην κοινωνία ή για τη διατήρηση της μητρικής/πατρικής καταγωγής τους, διατηρούν την επαφή και με τις δύο γλώσσες.

 

Μια μεγάλη ανησυχία των γονιών που μεγαλώνουν δίγλωσσα παιδιά είναι οι δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά τους τόσο στην ανάπτυξη του λόγου τους όσο και μετέπειτα στην φοίτηση τους στο δημοτικό. Όμως δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι τα δίγλωσσα παιδιά θα παρουσιάσουν διαταραχές λόγου και ομιλίας ή μαθησιακές δυσκολίες. Παρ” όλα αυτά έχει γίνει μία άτυπη σύνδεση μεταξύ της διγλωσσίας και των προβλημάτων που μπορεί να παρουσιάσει ένα δίγλωσσο παιδί μεγαλώνοντας.

 

 

Μετά από έρευνες οι οποίες έχουν συγκρίνει μονόγλωσσα και δίγλωσσα παιδιά σε διάφορες ηλικίες, οι ειδικοί, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα δίγλωσσα παιδιά δεν υστερούν σε τίποτα από αυτά που έχουν μόνο μία μητρική γλώσσα. Τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά ο λόγος και στις δύο ομάδες παιδιών εξελίσσεται με παρόμοιο ρυθμό. Το παιδί που έρχεται στον κόσμο σε ένα δίγλωσσο περιβάλλον οφείλει να μυηθεί και στις δύο γλώσσες, καθώς η κάθε μια γλώσσα φέρει και την πολιτιστική κληρονομιά του λαού που την μιλά.

 

Επομένως, η διγλωσσία δεν είναι η αιτία παρουσίας προβλημάτων στο λόγο. Τυχόν προβλήματα λόγου και ομιλίας παρουσιάζονται είτε το παιδί είναι μονόγλωσσο είτε δίγλωσσο. Από την άλλη πλευρά, σε περίπτωση παρουσίας γλωσσικών διαταραχών, σε ένα δίγλωσσο παιδί, καλό θα είναι για ένα διάστημα να ενισχύεται σε μεγαλύτερο βαθμό η γλώσσα που χρησιμοποιείται στην κοινωνία που μεγαλώνει το παιδί, ώστε να είναι επαρκής η κατάκτηση της για την ένταξη του σε αυτή.

 

 

Συμβουλές για τους γονείς που μεγαλώνουν ένα δίγλωσσο παιδί:

 

 

Για τους γονείς που μεγαλώνουν ένα δίγλωσσο παιδί παιδί προτείνονται από κάτω μερικές συμβουλές που στοχεύουν στη σωστή γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού  σε ένα δίγλωσσο περιβάλλον.

 

 

·         Ο κανόνας του Γάλλου γλωσσολόγου Grammont, “ένα άτομο – μια γλώσσα”. Για παράδειγμα,  η μαμά θα πρέπει να μιλάει συνέχεια Αγγλικά και ο μπαμπάς Ελληνικά). Αυτό όμως θα πρέπει να γίνεται με τρόπο συστηματικό και όχι μόνο σε στιγμές που το επιθυμούν. Τα δίγλωσσα παιδιά κλειδώνουν πάνω σε δύο γλώσσες, αυτές των γονέων τους, από πολύ νωρίς και τις κατακτούν κανονικότατα ως ξεχωριστά συστήματα.

 

·         Ένα μέρος, μια γλώσσα. Για παράδειγμα, χρήση της Αγγλικής γλώσσας στο σπίτι, χρήση της Ελληνικής γλώσσας στο σχολείο.

 

·         Συσχέτιση της ομιλούμενης γλώσσας με συγκεκριμένο χρόνο της ημέρα. Για παράδειγμα, το πρωί όλοι στο σπίτι μιλούν αγγλικά,  ενώ το βράδυ ελληνικά. Αλλά και εδώ, η συστηματικότητα είναι απαραίτητη.

 

Παροχή του σωστού περιβάλλοντος. Οι γονείς πρέπει να μιλάνε στο παιδί τους με φυσικότητα και όπως αυτοί αισθάνονται και να φροντίζουν να ακούει το παιδί τους συχνά και σε διαφορετικές καταστάσεις και τις δυο γλώσσες.

 

·         Χρήση της ίδιας γλώσσας σε όλα τα παιδιά της οικογένειας. Για παράδειγμα, μιλάμε στη μια γλώσσα με το μεγαλύτερο παιδί και στην άλλη με το μικρότερο.

 

 

Ωστόσο, στην περίπτωση που διαπιστώνεται στο παιδί διαταραχή λόγου ή γλωσσική καθυστέρηση , η διγλωσσία θα πρέπει να αποθαρρύνεται. Στην περίπτωση αυτή, στόχο θα πρέπει να αποτελεί η επαρκής κατάκτηση μίας γλώσσας αρχικά.

 

 

Ποιος είναι ο ρόλος του λογοθεραπευτή στη διγλωσσία;

 

 

 

 

Οι διαταραχές στην ανάπτυξη του λόγου μπορεί να εμφανιστούν τόσο στα μονόγλωσσα όσο και στα δίγλωσσα παιδιά. Όταν ένα δίγλωσσο παιδί παρουσιάζει κάποιο πρόβλημα στην ανάπτυξη του λόγου πρέπει οπωσδήποτε να γίνει αξιολόγηση γλωσσικών ικανοτήτων του παιδιού (αν είναι εφικτό και στις δυο γλώσσες), ώστε να αποκτηθούν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τη συνολική ικανότητα του παιδιού.

 



Στην περίπτωση που το δίγλωσσο παιδί παρουσιάζει διαταραχές στο λόγο (π.χ. γλωσσική καθυστέρηση) οι ειδικοί συμβουλεύουν τους γονείς  να διακόψουν  τη χρήση μιας γλώσσας (συνήθως του σπιτιού).

 


Με βάση την αξιολόγηση ο λογοθεραπευτής σχεδιάζει και προσαρμόζει το θεραπευτικό πρόγραμμα στις ανάγκες κάθε παιδιού.  Η λογοθεραπευτική παρέμβαση στα δίγλωσσα παιδιά στοχεύει στην επαρκή κατάκτηση μίας γλώσσας αρχικά.  Οι γονείς δεν πρέπει να θεωρήσουν τη διακοπή χρήσης μιας γλώσσας ως μια μόνιμη κατάσταση, αλλά να προσπαθήσουν να βρουν την κατάλληλη ευκαιρία για να ξαναεισάγουν τη δεύτερη γλώσσα.

 

 

 

 

www.nisoskos.gr

 

 

 

 

 

ΠΗΓΕΣ:

Καμπανάρου, Μ. (2008). Διαγνωστικά Θέματα Λογοθεραπείας.  Αθήνα: Εκδόσεις ΕΛΛΗΝ
www.epanagiotidis.blogspot.com : Όταν η διγλωσσία είναι καλό πράγμα
www.kidsgrown.com : Language Development in Bilingual Children
www.scardaleschools.org/ESL/billingualism on overall language development and academic success
www.specialeducation.gr : Διγλωσσία και Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, Dr. Ludo Beheydt, Καθηγητής Ολλανδικής Γλωσσολογίας, University Catholique De Louvain, Louvain-la-Neuve, Belgium